Suriye sonrası Rojava meselesi

2015’ten bu yana Türkiye dış siyasetini, özellikle Ortadoğu siyasetini Kürt meselesi üzerine kuruyor. İç siyaset de esas olarak bu mesele öne çıkıyor. Otoriter hamleler, demokrasi ihlalleri, güvenlik söylemi ve milliyetçi retorik önemli ölçüde Kürt sorunu, beka ve tehdit gibi temalar üzerinden doğrulanıyor.

Resmi korku Kuzey Suriye’de PKK denetiminde bir Kürt devleti kurulması, böyle durumunun Türkiye’nin Kürtlerini etkilemesi ve ülkenin bölünme ihtimalidir.

Bahçeli’nin başlattığı açılım hamlesi bu çerçevede gündeme geldi. Suriye’deki son gelişmeler, bu nedenle özellikle devlet bakımından, ülkenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Suriye’deki gelişmeler sonrası Ankara’nın iki temel meselesi var.

İlki bu ülkede yeni oluşacak merkezi yönetimle ilgili. Daha doğrusu DSG ve YPG’nin yeni iktidar kompozisyonunun bir parçası olup olmayacakları, Suriye’de nizamın nasıl ve kimler tarafından kurulacağı sorusunu Türkiye açısından oldukça kritik hale getiriyor. Diğer bir deyişle, HTŞ’nin tek başına yönetici olmayacağı açık; muhtemelen başka gruplarla ittifak yapacaklar. PKK’nın bu gruplar arasına katılma isteği ortada. Türkiye ise, PKK’nın Suriyeli olmadığını belirterek şimdiden buna karşı çıkıyor. Bu tür tartışmalar ve Suriye’nin statüsü hem Türkiye hem de diğer ülkeler için gündemin ana başlıkları arasında yer alacak gibi görünüyor.

Bu, kritik ve dikkatle izlenmesi gereken bir durum.

İkincisi, Kuzey Suriye, Rojava meselesi…

Malum, 911 kilometrelik Suriye sınırı boyunca yaşayan Kürt toplulukları ve sınırın büyük bir bölümüne hakim olan Kürt örgütleri var.

Malum Fırat’ın doğusu ve batısı iki ayrı kontrol bölgesi. IŞİD’in yükseldiği dönemlerde, Amerika Birleşik Devletleri, Kürt örgütlerini IŞİD’e karşı müttefik olarak kullanmış ve onların bölgede yerleşmesini ve güç elde etmelerini sağlamıştı. Doğu’da ise İran ve özellikle Rusya, Türkiye’nin Kürtlerin yerleştiği bazı kritik bölgeleri ele geçirmesini, örneğin Membiç ve Tel-Rıfat gibi yerleri tasfiye etmesini engelliyordu. Türkiye açısından baktığımızda, oyundan düşen Rusya ve İran, birlikte, Türkiye’nin hareket alanını genişletmiş oldu. HTŞ’nin harekâtıyla birlikte, batıdaki Kürt örgütlerini ÖSO’yla tasfiye etti. Fırat’ın batısında, yani Hatay’ın altında kalan bölgelerdeki Kürt hareketi unsurlarını doğuya doğru itti.

Batı’ya gelince…

Burada bir üçgen söz konusu. Demokratik Suriye Güçleri esasen Kürt hareketinin, YPG’nin kontrol ettiği bir yapı, bu üçgenin bir tarafını oluşturuyor. Amerika bir başka tarafını, Türkiye ise diğer tarafını oluşturuyor.

Şimdi, temel mesele, batıda nasıl bir denge oluşacağı. Kürtler, Trump’ın göreve başlamasıyla birlikte, bir dönem IŞİD’e karşı üstlendikleri gibi, bu kez de aynı yapıya ve İran’a karşı bir tampon güç olarak görevlendirilmeyi bekliyor. Bunun karşılığında da en azından bir özerklik, hatta ilerleyen süreçte bir devlet kurma hedefi doğrultusunda adımlar atmayı umut ediyorlar. Türkiye, malum, bunu bir varoluş tehdidi olarak değerlendiriyor.

Peki ne olabilir?

Çatışma ihtimali daha düşük görünüyor. Batı’da, Rojava’da Kürtlere farklı bir isim ve statü ile bir alan tanınarak Türkiye’nin bunu kabul etmesi, buna karşılık Kürt Hareketi’nin hem Türkiye içinde hem de dışında silah bırakması gibi bir senaryo gündeme gelebilir. Bu, elbette, alternatiflerden yalnızca biri. Türkiye’nin MHP lideri Devlet Bahçeli’nin söylemleriyle başlattığı hamle ile bu gelişmeler arasında ciddi bir paralellik olduğu da göz ardı edilmemeli. Bu durum, hem iç hem de dış güvenlik politikalarıyla eş zamanlı ilerleyen bir mekanizma gibi görünüyor.

YORUMLAR (56)
YORUM YAZ
UYARI: Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. (!) işaretine tıklayarak yorumla ilgili şikayetinizi editöre bildirebilirsiniz.
56 Yorum
  • Ali Rıza / 14 Aralık 2024 22:18

    Devlet içinde devlet olmaz, olursa o devlet üniter bir yapı ihtiva etmediği için düşman hedeflerine açık bir devlet demektir, ki bölünmeye zemin hazırlar. Irak’ta bunu görüyoruz. Rojava sevdalıları karaları bağlayabilirler, yeni Suriye yönetimi demokratik bir rejim kurarsa bütün etnik ve dini unsurlar ülkenin kalkınması huzuru için çalışır, katkı sağlar. Ama (!) mülakatla personel alıp, yandaşları devlete yerleştirirse, tarafgirlik uygularsa, ülkeye yazık olur, huzursuzluk devam eder.

    Yanıtla (1) (1)
  • ÖMER KUTALMIŞ / 14 Aralık 2024 21:55

    Türkiye kendini savaşın kazananı gibi gösteriyor. İktidar bunu seçim yatırımı olarak kullanma peşinde. Türkiye'nin savaşın kazananı olup-olmadığını belirleyecek olan PYD-PKK yapılanmasını tasfiye edip-edememesi ile belli olacak. Şu anda görüntü bunun olamayacağı, savaşı başkalarının kazandığı iktidarın ise kazanmış gibi göstererek iş siyasette kullanma derdinde olduğunu gösteriyor.

    Yanıtla (2) (0)
  • Şaşkın Ördek / 14 Aralık 2024 00:14

    Ortadoğu'da esas sorun ABD, İsrail, İngiltere gibi emperyalist güçlerin korumasında yıkım aracı gibi kullanılan örgütler. Sorun Kürt sorunu değil ABD himayesinde faaliyet gösteren ve ismi sürekli alfabenin değişik harfleriyle yazılınca farklı varlıklarmış gibi algılatılmak istenen PKK türevleri. Hedef şaşıtmaya gerek yok. Hedef sadece Petrol kaynaklarının kontrolü ve İsrail'in güvenliğinin sağlanması. Figüranlara değil esas aktörlere odaklanmak zorundayız. Tekrar ABD, İsrail ve İngiltere. Nokta

    Yanıtla (16) (7)
  • Mr / 14 Aralık 2024 11:19

    ABD Afganistan da yaptığı gibi Suriye'den bir günde çıkarsa, PYD elemanları kalkan uçağın dışında Afganlılar gibi uçmaya kalkmasinlar. Hadi oradaki ABD müttefiki askerler üç bin km yürüyerek Türkiye'ye geldiler, PYD herhalde İran'a gider.

    Yanıtla (7) (9)
  • Adil / 14 Aralık 2024 14:43

    Şaşkın Ördek, siz sadece Kürt düşmanısınız. Madem mesele petrol işe, buyrun gidin Kürtlere bir özerklik verin. Suriye, İran ve Irak Kürtleri sizinle birleşsin, bütün petrol kaynakları sizin olsun. Suriye Kürtleri size , gelin bütün petrolü size veriyoruz deseler bile siz kabul etmezsiniz, çünkü siz petrol ile değil Kürt nefretiyle ilgileniyorsunuz.  bu ülkedeki 100 yıllık eğitim sistemi bizi hastalık derecesinde Kürtlere düşman etmiş 

    Yanıtla (7) (4)
  • Şaşkın Ördek / 14 Aralık 2024 17:04

    Etnik kibir beni endişelendirdiği kadar güldürüyor da. Kürtler sahip olmadıkları bir şeyi veremezler. Bölge petrollerinin sahiplik iddiası kılıç gücüyle ABD-İngiliz AngloSakson ittifakına aittir. Ortadoğu'da İran hariç hiç bir ülke petrolün kontrolüne sahip değildir.AngloSakson ittifakı Suudi Arabistan dahil tüm körfez ülkelerinin petrollerini çıkarır,satar ve korumasını üstlenir, toprak sahiplerine cüzi bir harçlık bırakır.Irak, Suriye Kürtleri ABD koruması olmadan bir gün hayatta kalamazlar.

    Yanıtla (2) (3)
  • Adil / 14 Aralık 2024 18:35

    Bu kadar üstenci bir bakış, kravat takmak dışında hiçbir kültürü olmayan boş bir Kemal’e ait olabilir. Ortaokul düzeyinde bir emperyalizim değerlendirmesi.

    Yanıtla (1) (4)
  • Matrakçı... / 14 Aralık 2024 21:34

    18:35..Dunya egemen sistemine prematüre beyinle bakıldığı zaman öyle gözükür. Oysa gerçek bambaşka..Kimseye BIR DAMLA petrol vermezler..iran uğraşıyor başına 40 tane çorap örüldü özgür ve demokrasi iğneleri ile.. Venezuella denemeye kalktı ekmeğe muhtaç hale getirdiler..Dunya gerçekleri bu. !..

    Yanıtla (0) (1)
  • UYANDIRICI / 14 Aralık 2024 16:29

    Bu AKP ve MHP Suriyede neden milli davranış gösteremiyor. Suriyede %15 Türkmen var. Sınırımızdan Halep'ide içine alan bir alanda yaşıyorlar. İsrail %1 Durzi arap azınlığın hakları için Golan'da dahil geniş bir alanı işgal etti. Türkiye kendi ordusu yokmuş gibi SMO denilen karma bir güçle 30 km'cik tampon oluşturmakla meşgul. Suriyede devlet veya federasyon kuracak 5 grup var ama %15 Türkmen hiçbir hesapta yok. Onların haklarına, temsiline, toprağına kim sahip çıkacak. Her şey Araplar içinmi.

    Yanıtla (3) (1)
  • Dündark / 14 Aralık 2024 18:05

    Şafi Arap, Nuseyri Arap, Kürtler, Durziler hepsi denklemde var. Türkmenler niye yok. Hani oyun kurucuyduk. Tek derdimiz Esadmıydı. Eski Fransız haritalarında bile parçalanmış suriye için Türkmenlere ayrılmış topraklar var. Suriyede Esadın gitmesinde baş rol oynadıysak, Türkmenler nerede. İsrailin Suriye topraklarına Dürziler için girmesi, Türkiyeyede Türkmenler üzerinden meşru hak veriyor. Dün olmazdı ama şimdi meşru devlet (Esad) yok. Kim mani olacak Ypg'mi, Collanimi. Kuru hamaset yetmez.

    Yanıtla (1) (0)
  • Zenci / 14 Aralık 2024 01:00

    Nihayet bir insan çıkıp kralın çıplak olduğunu söyledi. Türkiye Cumhuriyeti’nin tüm ortadoğu siyasete Kürt tepkisi üzerine kuruludur. Bu derecede bir tepki hiçbir Arap devletinde ve İranda yok.

    Yanıtla (15) (10)
  • Abuzettin / 14 Aralık 2024 03:38

    Ben sizin gibi düsünmüyorum. Örnegin, TC'de yasayan ve muhalefeti destekleyen on milyonlarca insan, Kürtlerin Suriye'de ne yaptigiyla ilgilenmiyor. Biz sadece Türkiye'de bulunan 5-6 milyon Suriyeli siginmacinin, en kisa zamanda ülkelerine dönmelerini ve Suriye'nin en kisa zamanda huzura kavusmasini istiyoruz. Suriye'de yasayan Kürtlerin problemleri bizim degil, Suriye devletinin problemidir. Dolayisiyla da o problemleri Suriye devleti cözecek, biz degil. Allah yollarini acik etsin.

    Yanıtla (12) (4)
  • Rıza / 14 Aralık 2024 14:18

    Abuzittin, tamam anlaşıldı haklısın, Suriye’deki Kürtlerin problemi bizim değil, haklısın. Türkiye cumhuriyeti Vatandaşı milyonlarca Kürt kalkıp deseki, Kıbrıs Türklerinin, Azerbaycan’ın Ermeniler’le olan problemi, doğu Türkistan dakilerin problemleri bizi de ilgilendirmiyor, devletimiz olan Türkiye cumhuriyeti bu işlerle ilgilenmesin sadece Suriyelileri geri göndersin. Bu duruma ne dersiniz? 

    Yanıtla (1) (5)
  • Dündark / 14 Aralık 2024 17:53

    Ülkelerin etnik, dini, veya mezhep bölünmesi bir ülkede başlarsa domino etkisi yapar. Dünyada yekpare devlet yok. Kan, ölüm ve sürgünler bitmez. Tam tersine dünya, dün SSCB, Yugoslavya, Çekoslavakya gibi siyasal, bugünse AB gibi (bu üç unsuru kişisel aidata indirgeyen) özgür bir anlayışla birleşmeye yönelik çabalar içinde.

    Yanıtla (0) (0)
  • Matrakçı... / 14 Aralık 2024 11:18

    Yalan hemde kiyruklu yalan..Turk Milletinin tepkisi pkk için..Zagros dağlarında,ki magaralardan gelip Suriyede Milletin ekonomik alanlarına çöküp orda otopark mafyası gibi insanların evini terk ettigi yerde beleş kurulmayi bize masum,mazlum ayakları ile yutturmaya çalışmak magara kurnazligidir. Tabi ki UZECEGIZ bu kurnaz Motivasyonu..

    Yanıtla (8) (6)
  • Okur / 14 Aralık 2024 15:52

    Suriye demokratik güçlerinin çoğunluğunu dağdan gelenler oluşturmuyor oradaki ovada yaşayan Suriyeliler. Beşte birini de Suriyeli Araplar oluşturuyor. Araplar bu oluşuma Türkiye kadar tepki göstermiyor. Tamam Türkiye'nin bazı haklı endişeleri var ama bunun dışında inkara kalkacak kadar bu realiteye karşı hadsizlik etmemeli. Smo denen oluşumun motivasyonu güneye doğru olsun. Esede karşı başından beri dertleri yoktu.

    Yanıtla (1) (1)
  • Sosyolog / 14 Aralık 2024 01:13

    Sorun örgüt değil. Sorun kürtlerin kazanımları. Bugün örgütü rojavadan çıkardığınızda türkiyenin istediği arzuladığı yönetim anlayışında kürtlerin; kültür, kimlik, ekonomik, yönetim ve benzeri gibi en temel hakları olan taleplerinin karşılanması var mı? Hayır.

    Yanıtla (15) (13)
  • Hüdaverdi / 14 Aralık 2024 09:13

    Yorumunuz sosyologluktan çok siyasi mühendislik kokuyor sayın okur.Suriyede yönetime gelen yeni gruplar zulüm,işkence,baskı,yasaklama görmüş ve düşmenin ne olduğunu bilen insanlardır.Kürt olmak Suriyede veya Türkiyede ayrı bir yapılanma için hukuki ve siyasi bahaneler için yeterli sebep değildir.Kürtler de diğerleri gibi Allahın yarattığı bir kavimdir ve sırf Kürtlükten ayrı bir yapılanmayı hak etmiyor.Ama diğer kavim,din,mezhep ve lisana sahip herkes gibi müsavi ve tevdi edici haklara sahiptir.

    Yanıtla (6) (5)
  • Matrakçı... / 14 Aralık 2024 15:25

    Colanin yardımcısı Kürt ,,,sözcüsü ise Arnavut olduğu söyleniyor..Bizler orada herkesin hür ve özgür iradesi ile huzur,guven ve konfor içinde Suriye Siyasi birlik ile bir Devlet olmasını isteriz. Kürt deyince hepsini "mazlum abdi" marabalari diye okumak Kürtlere Hakarettir..

    Yanıtla (0) (0)
  • Fettah / 14 Aralık 2024 15:18

    Kürt sorunu hem bizi hemde bölgemizi yakan ağır bir sorun bu sorun eğer çözülürse bölge adına muhteşem olacak,artık bu çağda bile bu sorunlar siyasetle diyalog ile çözülmezse bir kaç kuşak daha ateş çemberi olur Orta Doğu'da

    Yanıtla (1) (0)
  • Dokuzuncu köy / 14 Aralık 2024 14:37

    Sayın yazar; bir konuya dikkat çekmek istiyorum son 10 gündür Cumhurbaşkanımız Hamas ve Gazze kelimelerini hiç ağzına almadı. Dün BRİCS' e başvuru yapmıştık İran ve Rusya ile beraberdik şimdi İsrail ve ABD ile beraber suriyede yeni maceralar peşindeyiz. Bu ülkenin ortadoğunun bulanık sularında bu kadar zikzak çizmesi hayra alamet değil, Bu ülkenin aklı selimleri halen uykuda mıyız?

    Yanıtla (3) (0)
  • Dokuzuncu köy / 14 Aralık 2024 13:50

    Sayın yazar; Bu coğrafyanın asıl sahiplerinin birbirleriyle hiç bir sorunu yok. Dışarıdan uzaklardan bu bölgeyi sahiplenen işgalciler bu bölgeye geldikten sonra Mezopotamya halklarını birbirlerine düşman yaptılar. Kürtler kendi yurtlarını işgal edenlerin yanında bu coğrafyadaki halklara zulm edenlerle nasıl beraber olacak bir anlatın gerçekleri

    Yanıtla (1) (0)
  • Dokuzuncu köy / 14 Aralık 2024 13:39

    Sayın yazar; Birileri ya da siz bu gerçekleri bu halka açık anlatın ki bu millet artık kürt düşmanlığından vazgeçsin, Selahaddin Eyubi'yi kahraman olarak görenler artık Selahatinin soyuna neden kin ve düşmanlık besliyorlar. Dağdan gelip bağdakini kovmak veya evinize gelen misafirin sizi kendi evinizden atması bu ırkçılığı yapanlar Allah katında asla af görmeyeceklerdir.

    Yanıtla (3) (2)
  • birol / 14 Aralık 2024 12:46

    Öcalan'ın tahliyesi ile birlikte terör ülke içinde sonlanacak mı? Özerklik, siyasi haklar ve bağımsızlık için o kadar insan katleden örgüt bu isteklerinden vaz mı geçecek ?

    Yanıtla (0) (0)
  • Hızır / 14 Aralık 2024 11:08

    Devletsiz suriye ırak iran kürtlerinin, ufacık bir devleti olmasını istemeyenler tarihin en ikiyüzlü kirli insanlarıdır. Ne olmuş yani bir devletleri olsa. Kirli siyasetçiler bu toprakların sülükleridir.

    Yanıtla (6) (4)
  • Ali / 14 Aralık 2024 09:57

    Bir Sellahatin inin gelmesi an meselesi. Nureddininin ogluna ne yaptigini tarih yaziyor. Hic mi ders almiyor bu ulkenin insanlari?

    Yanıtla (0) (1)
  • Sever / 14 Aralık 2024 08:37

    Suriye'deki gelişmeleri laikçi ideolojinin ve mezhepçi siyasetin dar bakışıyla yaklaşanlar hala "tarihi yanılgı" içinde dönüp dolaşanlar! Artık laiklik elden gidiyor nakaratının tarihi işlevi sona ermiştir. Ne Türkiye'de ne de Suriye'de iş görür. Türkiye Suriye olmadı, ama Suriye Türkiye olacak!

    Yanıtla (2) (1)
  • Hüdaverdi / 14 Aralık 2024 08:22

    Çin dışişleri bakanı:Suriyede barış ve yeniden inşa (fiziksel ve siyasi-insani anlamlarıyla beraber)sürecini destekliyoruz.

    Yanıtla (2) (0)
  • Fani / 14 Aralık 2024 07:31

    Zengin kullanmadığı eşeğe torba takmaz. Sac ayağı oturuyor kim farkında sıra sizede bizede gelecek dur demez iseniz. Diktatörler satarlar dostum satarlar, önemli olan saltanat dır.

    Yanıtla (3) (0)
  • Karar okuru / 14 Aralık 2024 04:51

    Ortadoğuda temel sorun emperyalist odaklardan ziyade bölge halklarının her manüplasyona açık olarak geri kalmış, gelişmemiş olmalarından. Kendinden kaynaklanan sorunları görmeyip sürekli dış mihrak aramak da ayrı bir yetersizlik örneği. 1. Dünya savaşı sonrasında İngiliz, Fransız emperyalizmi, sonrasında sovyetler peşinden giden Arap toplumlarının içine düştüğü durum ortadadır. Sonuçta birilerinden medet umup, sürüklenmek hele de toplumsal gelişmemişlik varsa iyi sonuç veremez.

    Yanıtla (0) (0)
  • İstanbullu bir okur / 14 Aralık 2024 01:57

    Emperyalist güçler Abd.İngiltere ve Ab.bunların demokrasiyi öne sürerek-kullanarak argüman geliştirmesi ve sonuçta sürekli enerjinin ana kaynagı ve yolu bu toprakların kaotikleştirilmesi meselesi,şuda bir gerçeklik,ki bölge tarihi olarak halklar mozayigi,buda birdünya yumuşak karın oluşturuyor.Emperyalistler de buralardan dürtüyorlar.Demokrasi onlara içerde araç olarak lazım,bu reklamla içlerindeki azınlıklarıda ciddi erittiler.Bölgemizde ise bu reklamı,içlerinde eritme tecrübesiyle iyi kullnyrl

    Yanıtla (1) (1)